გერმანული გამოთქმა: ch, r და ü

გერმანულის მსწავლელები ჩვეულებრივ ერთსა და იმავე ოთხ რამეს ამახინჯებენ: ორ ch-ს, უვულარულ r-ს, დაბრტყელებულ-მომრგვალებულ წინა ხმოვნებს ü-სა და ö-ს, და თანხმოვნების გაყრუებას სიტყვის ბოლოში. ამათგან მხოლოდ ერთი არღვევს რეგულარულად ურთიერთობას - ü-სა და u-ს არევა, რადგან ის ქმნის ნამდვილ მინიმალურ წყვილებს, რომლებსაც მშობლიურენოვანი ყური სხვადასხვა სიტყვად ისმენს. დანარჩენი მხოლოდ იმას ამბობს, რომ უცხოელი ხართ, და გაგებას ხელს არ უშლის.

ამიტომ, თუ დრო შეზღუდულია, ჯერ ü და ö გამოასწორეთ. შემდეგ ისწავლეთ r-ის წესი, არა საკუთარი მეტყველებისთვის, არამედ მოსასმენად: გერმანული თავისი r-ბგერების უმეტესს ყლაპავს, და თუ Vater-ში თანხმოვანს ელოდებით, რომელიც არასოდეს მოვა, სალაპარაკო გერმანულის ნახევარი ფაფად მოგეჩვენებათ. ch-ბგერები და ბოლოკიდური გაყრუება გაპრიალებაა. ღირს, მაგრამ იმის გამო, რომ k-თი თქვა, ჯერ არავის დაუკარგავს Buch. ყველაფრის ჩანაწერები, რაც ქვემოთაა, გამოთქმის გვერდზეა.

ორი ch და წესი, რომელი სად

გერმანულში ch-დ დაწერილი ორი ბგერაა, არჩევანის წესი კი მექანიკური. Ach-Laut (ხახის სიღრმეში ხახუნის მსგავსი ბგერა) მოსდევს უკანა ხმოვნებს a, o, u, au - და ქართველისთვის აქ მალსახმობია: ეს პრაქტიკულად ქართული ხ-ია. Ich-Laut (ენა მაღლა და წინ, სისინა ხახუნი) მოსდევს ყველაფერ დანარჩენს; ქართულში მისი პირდაპირი შესატყვისი არაა, მაგრამ ის მიიღება ასე: თქვით „ი“, შეინარჩუნეთ ენის მდგომარეობა და ხმის გარეშე გაატარეთ ჰაერი.

წესის დამამტკიცებელი წყვილია Kuchen (ნამცხვარი, Ach-Laut) და Küchen (სამზარეულოები, Ich-Laut). იგივე მართლწერა, უმლაუტის გარდა, და ორი სრულიად სხვადასხვა თანხმოვანი, რადგან წინა ხმოვანი უკნიდან წინ გადმოვიდა.

თუ Ich-Laut-ის ნაცვლად შ გამოგდით - ich-ის მაგივრად იშ - ეს ის ბგერაა, რომელიც გერმანულში არსებობს, მაგრამ კონკრეტულ რეგიონულ კილოს აღნიშნავს; მსწავლელები მას ჩვეულებრივ სხვა მსწავლელებისგან იღებენ. კნინობით სუფიქსსაც მიაქციეთ ყურადღება: -chen ენის ერთ-ერთი ყველაზე პროდუქტიული დაბოლოებაა, ამიტომაც ჩნდება მუდმივად სიტყვათა სიებში, და ის არასოდეს იღებს Ach-Laut-ს, რომელი ხმოვანიც არ უნდა იდგეს წინ.

r, რომელსაც წარმოთქვამთ, და r, რომელსაც ყლაპავთ

სტანდარტული გერმანული r მარცვლის დასაწყისში უვულარულია: ენის უკანა ნაწილი ენანას უახლოვდება და მსუბუქი ხახუნი ან რხევა ჩნდება, დაახლოებით ფრანგული r-ის მსგავსი, სიტყვებში rot, Reise, fahren. თუ ჯერ ვერ გამოგდით, გულწრფელი ამბავი ისაა, რომ ეს ამ სიის ყველაზე იაფი შეცდომაა. ენის წვერით რხეული r - ანუ ზუსტად ქართული - სავსებით სტანდარტულია ავსტრიაში, შვეიცარიასა და ბავარიის დიდ ნაწილში, ასე რომ გაგებას თითქმის არაფერს ართმევს.

რასაც ვერ გამოტოვებთ, ის წესის მეორე ნახევარია: ხმოვნის შემდეგ `r` ჩვეულებრივ თანხმოვნობას წყვეტს. ის იქცევა მოკლე, მუქ ხმოვნად, „ა“-სთან ახლოს, ოღონდ უფრო ღიად.

• Vater გამოდის დაახლოებით როგორც ფა-ტა
• aber როგორც ა-ბა, besser როგორც ბეს-ა
• Bier როგორც ბი-ა, Uhr როგორც უ-ა, Tür როგორც ტიუ-ა
• wir werden დაახლოებით ვი-ა ვეა-დენ

ეს დაუდევარი მეტყველება არაა. ეს ის სტანდარტული სტილია, რომელსაც Tagesschau-ში მოისმენთ. ვინც Vater-ში სრულ თანხმოვან r-ს წარმოთქვამს, გადამეტებულად არტიკულირებულად ჟღერს, თუმცა უფრო დიდი ფასი მოსმენის მხარესაა: უმახვილო -er გერმანულის ყველაზე ხშირი სიტყვის დაბოლოებაა, და თუ თქვენი ყური იქ თანხმოვანს ეძებს, სიტყვათა საზღვრებს განუწყვეტლივ გამოტოვებთ. ივარჯიშეთ მოსმენით და არა კითხვით - აუდიომაგალითები აქ ნებისმიერ აღწერაზე მეტს აკეთებს.

მოკლე ხმოვნის შემდეგ r მეტ თანხმოვნურ სუბსტანციას ინარჩუნებს (Herz, Wurst, Kirche), ამიტომ ყველგან ნუ წაშლით. საორიენტაციო წესი: გრძელი ხმოვანი პლუს r, ან უმახვილო -er, გაძლევთ ხმოვანს; მოკლე მახვილიანი ხმოვანი პლუს r ინარჩუნებს ხახუნს.

ü და ö: თქვით „ი“ და მოამრგვალეთ ტუჩები

ეს ის ბგერებია, რომლებიც ნამდვილად ცვლიან მნიშვნელობას, და ორივესთვის საიმედო ხერხი არსებობს.

ü-სთვის: თქვით გრძელი „ი“ და შეაჩერეთ. ენა საერთოდ არ გაანძრიოთ. ახლა ტუჩები წინ წასწიეთ, თითქოს სასტვენად. რაც გამოვა, ის გერმანული ü-ა. ö-სთვის: თქვით „ე“, შეაჩერეთ და ტუჩები ისევე მოამრგვალეთ. ორივე წინა ხმოვანია მომრგვალებული ტუჩებით - შეხამება, რომელიც ქართულს არ აქვს, და სწორედ ამიტომ ჩვეული ჩანაცვლება („უ“ ან „ო“) სხვა ფონემაზე ხვდება და არა ახლოს.

მინიმალური წყვილები ყველგანაა:

• vier (ოთხი) და für (-თვის)
• Kiste (ყუთი) და Küste (სანაპირო)
• missen (მოკლება) და müssen (ვალდებულება)
• lesen (კითხვა) და lösen (ამოხსნა)
• Sehne (მყესი) და Söhne (ვაჟიშვილები)
• Mutter (დედა) და Mütter (დედები)

ბოლო წყვილი აჩვენებს, რატომაა ეს არა მხოლოდ ლექსიკური, არამედ გრამატიკული საკითხიც: არსებით სახელთა დიდ კლასში უმლაუტი არის მრავლობითის ნიშანი, ამიტომ ვინც ü-ს ვერ წარმოთქვამს, მრავლობითს სმენადად ვერ აწარმოებს. იგივე ეხება კავშირებითისა და ხარისხის ფორმებს გრამატიკის ბიბლიოთეკაში. ტუჩები ამოძრავეთ და რამდენიმე გრამატიკული პუნქტი უფასოდ მოგყვებათ.

Hund ისმის როგორც Hunt: ბოლოკიდური გაყრუება

გერმანული სიტყვის ან მარცვლის ბოლოს აყრუებს b, d, g, v და s ბგერებს. ეს არის Auslautverhärtung და სალიტერატურო ენაში გამონაკლისი არ აქვს.

• Hund ერითმება bunt-ს; Rad და Rat ერთნაირად ჟღერს
• Tag მთავრდება k-ს ბგერით, halb კი p-თი
• Diebstahl იწყება დიპ--ით, რადგან მარცვლის საზღვარი b-ს აყრუებს
• დაბოლოება -ig Ich-Laut-ად იქცევა: König არის კიო-ნიხ, wichtig - ვიხ-ტიხ (სამხრეთში ამბობენ -ik-ს; ორივე გასაგებია, -ich სამაუწყებლო ნორმაა)

რატომ ვიწუხოთ? ორი მიზეზი. პირველი: სრულად ხმოვანი ბოლოკიდური d აშკარად უცხოურად ჟღერს და მისი გამოსწორება იაფია - ერთი შეგნებული გავლა საკუთარ ლექსიკაში და არა თვეობით ვარჯიში. მეორე, უფრო სასარგებლო: ის მართლწერის პრობლემას ხსნის. რაკი Rad და Rat ერთნაირად ჟღერს, დაწერილობას ბგერიდან ვერ გამოიყვანთ. წერილობითი ფორმა სიტყვასთან ერთად უნდა ისწავლოთ. ხმოვანება ბრუნდება, როგორც კი დაბოლოება მოჰყვება - Hund, მაგრამ Hunde, Tag, მაგრამ Tage, gelb, მაგრამ gelbe - და სწორედ ესაა ხერხი, როგორ დაადგინოთ მხოლოდ ყურით ნაცნობი სიტყვის მართლწერა: მრავლობითში ჩააყენეთ და მოისმინეთ.

რა გამოვასწოროთ პირველად და რას ვერ გიშველით აპლიკაცია

ახლა დათმობა: ინტერვალური გამეორების კურსი ახალი ბგერის ფიზიკური მექანიკისთვის საუკეთესო ხელსაწყო არაა. საკუთარ ü-ს ზუსტად ვერ გაიგონებთ, და ვერცერთი ალგორითმი ვერ გეტყვით, რომ ენა ორი სანტიმეტრით უკან გიდევთ. ორი-სამი 45-წუთიანი გაკვეთილი ფონეტიკის მცოდნე მასწავლებელთან - ჩვეულებრივ პლატფორმებზე დაახლოებით 15-25 ევრო საათში - თქვენს ch-ს ათასზე მეტ ბარათს სჯობს. თუ ეს არ გამოვა, ჩაიწერეთ თავი ტელეფონზე და შეადარეთ მშობლიურენოვნის ჩანაწერს; ის სხვაობა, რომელსაც დაკვრისას გაიგონებთ, თქვენი მოსაუბრის სმენილიცაა.

რაშია გამეორება კარგი - ყველაფერში, რაც მექანიკის შემდეგ მოდის: ათასობით სწორად წარმოთქმული სიტყვის მოსმენაში, ნამდვილ წინადადებებში, ისე გადანაწილებულად, რომ სწორ ბგერას იმეორებდეთ და არა იმას, რომელიც მეორე კვირაში თავად გამოიგონეთ. სწორედ ეს წყვეტს, გადაურჩება თუ არა ერთხელ გამოსული ü თქვენს ნამდვილ მეტყველებას.

ოცი წუთი დღეს

გახსენით გამოთქმის გვერდი, ხმამაღლა გაიარეთ ü/u-ს მინიმალური წყვილები, სანამ vier და für საიმედოდ სხვადასხვანაირად არ გამოგივათ, შემდეგ კი მოისმინეთ -er-დაბოლოებების გვერდი, სანამ Vater თანხმოვნიანად აღარ მოგეჩვენებათ. ეს ერთი ჯდომაა და დამწყები გერმანულის ყველაზე მომგებიანი ოცი წუთი.

ამის შემდეგ ბგერებს ინსტრუქცია კი არა, კილომეტრები სჭირდება. დასტების ყოველ სიტყვას მშობლიურენოვნის ჩანაწერი და მაგალითი წინადადება ახლავს, ასე რომ ლექსიკისთვის გაკეთებული გამეორებები ერთდროულად თქვენი ყურის ვარჯიშიცაა - რა ღირს ეს, ფასების გვერდზე ნახავთ, სანამ რამეზე გადაწყვეტთ.