Wysunięcie poza ramę i pole końcowe (Nachfeld) jako środek stylistyczny

Zwykle niemiecki nawias czasownikowy (Satzklammer) zamyka zdanie: czasownik w formie osobowej na drugiej pozycji, a części nieosobowe (imiesłów, przedrostek rozdzielny, bezokolicznik) na końcu. Ausklammerung celowo przesuwa jakiś składnik do pola końcowego (Nachfeld) - za ten zamykający czasownik - aby odciążyć skądinąd obszerne zdanie lub uwypuklić element końcowy.

Porównania z als/wie, długie frazy przyimkowe i zdania względne najbardziej naturalnie przechodzą do pola końcowego:

• Er hat mehr geleistet, als irgendjemand erwartet hatte. - Osiągnął więcej, niż ktokolwiek się spodziewał. (porównanie)
• Er hat sich nie beklagt, nicht einmal in den schwersten Stunden seiner Haft. - Nigdy się nie skarżył, nawet w najcięższych godzinach uwięzienia. (uwypuklona fraza przyimkowa)
• Sie ist gereist nach Rom, Wien und Prag. - Podróżowała do Rzymu, Wiednia i Pragi. (obszerna fraza przyimkowa)

Jest to lustrzane odbicie wysuwania na początek (Spitzenstellung): materiał idzie w tył, a nie do przodu.

Częste błędy:

• Traktowanie tego jako niedbałego szyku wyrazów; w tekstach formalnych musi to być świadomy wybór, w przeciwnym razie może się czytać jak niechlujstwo.
• Przesuwanie krótkich, lekkich dopełnień do pola końcowego, co brzmi niezręcznie; rezerwuj to dla porównań, obszernych fraz przyimkowych i zdań.
• Nadużywanie tego, co rozbija zdanie i męczy czytelnika.

Przesunięcie składnika do Nachfeld (za zamykający czasownik), aby odciążyć klamrę zdaniową lub uzyskać efekt stylistyczny.

Zwykle czasownik zamyka klamrę, ale porównania, długie frazy przyimkowe i zdania mogą po nim następować ('Ausklammerung'). To rozluźnia poza tym ciężkie zdanie i może uwypuklić końcowy element.