Inwersja dla emfazy i pozycja czołowa

Język niemiecki ma ścisłą regułę, że czasownik w formie osobowej stoi na drugiej pozycji w zdaniach głównych - ale pierwsze miejsce (Vorfeld) jest wolne. Umieszczenie tam czegoś innego niż podmiot (dopełnienia, okolicznika lub całego zdania podrzędnego) podkreśla to i wymusza inwersję podmiotu i czasownika: podmiot przesuwa się za czasownik.

• Diesen Vorwurf wies der Minister mit Nachdruck zurück. - Ten zarzut minister stanowczo odrzucił. (wysunięte dopełnienie)
• Was er versprach, hielt er nie. - Tego, co obiecał, nigdy nie dotrzymał. (wysunięte zdanie podrzędne)
• Nur selten gelingt ein solcher Wurf. - Tylko rzadko udaje się taki wyczyn. (wysunięty okolicznik)

Wysunięty element jest oznaczony jako temat lub jako kontrastowy punkt ciężkości, co jest cechą wyszlifowanej, świadomej retorycznie prozy.

Częste błędy:

• Umieszczanie dwóch członów w Vorfeld; dozwolony jest tylko jeden (Gestern im Park spielten Kinder jest błędne - wybierz jeden).
• Zachowywanie normalnego szyku po wysunięciu (nie Diesen Vorwurf der Minister wies zurück, lecz … wies der Minister zurück).
• Nadmierne wysuwanie, tak że każde zdanie zaczyna się od dopełnienia; rezerwuj to dla prawdziwego podkreślenia.

Umieszczenie dopełnienia, okolicznika lub zdania podrzędnego w Vorfeld (pozycji na początku zdania) dla podkreślenia, co wymusza inwersję podmiotu i czasownika.

Niemiecki pozwala umieścić dowolny pojedynczy człon na pierwszej pozycji. Wysunięcie dopełnienia lub całego zdania podrzędnego eksponuje je i daje inwersję podmiotu i orzeczenia, cechę wyszlifowanej prozy.