Konjunktiv II: jak Niemcy zachowują uprzejmość

Konjunktiv II w każdym podręczniku stoi pod hasłem gramatyka, a w każdej piekarni, biurze i poczekalni w krajach niemieckojęzycznych działa jako dobre maniery. Praktyczna wersja jest mała: jakieś osiem form czasownika - wäre, hätte, könnte, müsste, sollte, dürfte, wüsste, möchte - plus wzorzec würde + bezokolicznik na wszystko inne. Naucz się ich, a będziesz uprzejmy, wysnujesz przypuszczenie i wyrazisz żal. To mniej więcej dziewięćdziesiąt procent tego, co Konjunktiv II robi w mowie.

Reszta paradygmatu, te piękne stare mocne formy jak hülfe, träte, stürbe, büke, to prawdziwy niemiecki, którego prawie nikt nie mówi na głos. Jeśli czytasz Kleista, potrzebujesz ich. Jeśli zamawiasz kawę, prosisz właściciela o naprawę albo łagodzisz sprzeciw na zebraniu, potrzebujesz tych ośmiu. Podręczniki, które każą wykuć całą tabelę, zanim nauczą Ich hätte gern, ustawiają priorytety dokładnie na odwrót.

Formy, na których naprawdę zależy w mowie

Te wychodzą z ust native speakerów codziennie, w formie dla ich/on-ona-ono. Forma dla Sie dokłada -n (könnten, hätten, wären).

Dla każdego innego czasownika reguła robocza brzmi würde + bezokolicznik: ich würde das anders machen, wir würden gern früher anfangen, würdest du kurz warten? Czasowniki słabe w ogóle nie mają odrębnego Konjunktiv II - kaufte to zarazem „kupił” i „kupiłby” - więc forma z würde nie jest skrótem dla uczących się, tylko tym, czego native speakerzy używają, żeby uniknąć dwuznaczności.

Jedno, czego należy unikać: würde z sein, haben i czasownikami modalnymi. Ich würde das gern haben jest zrozumiałe, ale niezgrabne; ich hätte das gern to jest to, co się mówi, a egzaminatorzy widzą różnicę.

Dlaczego pełny paradygmat jest głównie literacki

Klasyczne tworzenie: weź temat czasu przeszłego, dodaj przegłos, jeśli samogłoska na to pozwala, dodaj końcówki -e, -est, -e, -en, -et, -en. Z er kam robi się er käme. Z ich ging robi się ich ginge. To całkowicie poprawny niemiecki i zarazem, dla większości czasowników, rejestr gazet, powieści i prozy prawniczej.

Garstka przeżywa w mowie poza tą ósemką: käme, gäbe, ginge, fände, ließe, brauchte, bräuchte pojawiają się naturalnie, zwłaszcza es gäbe i ich bräuchte. Ucz się ich jako słówek, gdy je spotkasz, a nie jako tabeli do recytacji. Uczciwe stanowisko: jeśli Twoim celem jest płynność w mowie, ćwiczenie hülfe to czas, który mógłbyś przeznaczyć na kolokacje, których użyjesz w tym tygodniu.

Jeśli Twoim celem jest czytanie literatury XIX wieku albo redagowanie niemieckich umów, sprawa wygląda inaczej. Do tego pełna gramatyka opisowa - Hammer's German Grammar and Usage wciąż najlepsza w świecie anglojęzycznym - posłuży Ci lepiej niż jakakolwiek aplikacja, także ta. Aplikacje są zbudowane pod przywoływanie materiału o wysokiej częstotliwości; książki pod długi ogon.

Uprzejmość: prawdziwy powód, żeby się tego uczyć

Inne języki łagodzą prośby przez piętrzenie zwrotów i pytań. Niemiecki robi to samo jedną zmianą samogłoski. Zrezygnuj z niej, a zdanie nie stanie się neutralne - stanie się poleceniem.

Jeden punkt kalibracji, bo w poradnikach często się to przesadza: Können Sie mir helfen? nie jest niegrzeczne. Jest całkowicie normalne i będziesz to słyszał bez przerwy. Könnten jest po prostu o stopień łagodniejsze, a właśnie ten stopień rozluźnia nieznajomych, urzędników i kolegów. Naprawdę szorstkie opcje to nagi tryb rozkazujący wobec kogoś, kogo nie znasz, oraz ich will.

Dodanie bitte też nie naprawia nagiego rozkaźnika. Geben Sie mir bitte einen Kaffee jest wystarczająco uprzejme w szybkiej kolejce, ale ich hätte gern to wartość domyślna ludzi, którzy tam mieszkają. W mailach służbowych i na zebraniach efekt jest jeszcze silniejszy - zobacz niemiecki w pracy, jak rejestr przesuwa się, gdy w grę wchodzą koledzy.

Hipotezy, życzenia i żal

Drugie zastosowanie to tryb warunkowy. Kształt jest stały: zdanie z wenn z czasownikiem na końcu, potem zdanie główne, zwykle z würde albo z modalnym.

• Wenn ich mehr Zeit hätte, würde ich Klavier lernen.
• Wenn das billiger wäre, würde ich es kaufen.
• Ich würde mitkommen, wenn ich könnte.

Obie połowy potrzebują Konjunktiv II. Wstawienie trybu oznajmującego do zdania z wenn to jeden z najbardziej słyszalnych błędów uczących się, a także problem rozumienia: wenn ich Zeit habe znaczy, że może naprawdę będziesz miał czas, a wenn ich Zeit hätte znaczy, że nie masz.

Życzenia biorą te same formy plus słowo sygnałowe - nur, doch albo ich wünschte:

• Wenn ich nur früher angefangen hätte!
• Ich wünschte, ich könnte bleiben.
• Wäre ich doch zu Hause geblieben.

Ostatnia grupa wprowadza Konjunktiv II przeszły, czyli jeden dodatkowy wzorzec za duży zwrot: hätte albo wäre + imiesłów. Ich hätte das nicht sagen sollen. Das wäre nicht nötig gewesen. Beinahe wäre ich zu spät gekommen. Żal, sytuacje o włos i niezrealizowane plany mieszkają właśnie tutaj i pojawiają się w rozmowie znacznie częściej niż hipotezy w czasie teraźniejszym, które lubią podręczniki.

Błędy, które żyją najdłużej

• piętrzenie würde: wenn ich Zeit haben würde, würde ich kommen. Słyszane w swobodnej mowie, punktowane jako błąd w pisaniu na B2. W zdaniu z wenn używaj hätte.
• sollte i wollte wyglądają jak czas przeszły: wollte i sollte nie mają przegłosu, więc są identyczne z Präteritum. Kontekst robi swoje; nie wymyślaj wöllte.
• möchte nie ma czasu przeszłego: na „chciałem” używaj ich wollte. Ich möchte istnieje tylko w teraźniejszym.
• Przesadna uprzejmość wśród znajomych: Könntest du mir vielleicht eventuell kurz helfen? do współlokatora brzmi wymuszenie. Wśród przyjaciół zwykły rozkaźnik z mal - gib mir mal das Salz - jest cieplejszy niż ostrożność.
• Mylenie z Konjunktiv I: er sei, er habe, er komme to mowa zależna w dziennikarstwie, inny system. Gdy Konjunktiv I jest identyczny z oznajmującym, piszący przechodzą na Konjunktiv II - dlatego w tekstach prasowych widzisz sie hätten gesagt.

Wpisy gramatyczne w bibliotece rozkładają wzorce warunkowe i formy przeszłe z pełnymi tabelami, jeśli chcesz spojrzenia systematycznego.

Naucz się ośmiu czasowników, nie osiemdziesięciu

Oto realistyczny plan. Tydzień pierwszy: zapamiętaj wäre, hätte, könnte, würde i trzy gotowe ramy - Ich hätte gern..., Könnten Sie...?, Ich würde gern.... Te trzy pokrywają sklepy, kawiarnie, terminy i większość pierwszych próśb. Tydzień drugi: dołóż müsste, sollte, dürfte, wüsste i wzorzec z wenn. Tydzień trzeci: Konjunktiv II przeszły z hätte/wäre + Partizip.

Jeśli w piątek lecisz do Berlina, pomiń plan i naucz się dziś wieczorem tych trzech ram. To naprawdę lepsze wykorzystanie wieczoru niż jakikolwiek system gramatyczny i żadna aplikacja nie jest do tego potrzebna.

Jeśli grasz w długą grę, takie formy są dokładnie tym, do czego zbudowano powtórki rozłożone w czasie: krótkie, częste i bezużyteczne, dopóki przywołanie nie jest automatyczne przed momentem, w którym ich potrzebujesz. merke.me planuje je razem ze słowami i wyrażeniami, do których się doczepiają, z nagraniami native speakerów, żeby könnten i konnten przestały brzmieć tak samo. Zajrzyj do talii albo cennika i zacznij od Ich hätte gern.