სუბიექტური მოდალური ზმნები (მეტყველების მდგომარეობა)
Subjektive Modalverben (Sprecherhaltung)
აქ მოდალური ზმნები არ გამოხატავს ობიექტურ შესაძლებლობას ან ვალდებულებას, არამედ მოსაუბრის დამოკიდებულებას: დარწმუნების ხარისხს ან იმას, ვისგანაც მოდის მტკიცება.
სტრუქტურა
dürfte/müsste/könnte (Vermutung) - sollen/wollen (Fremdbehauptung)
dürfte/müsste/könnte (ვარაუდი) - sollen/wollen (სხვისი მტკიცება)
დეტალი
- მეტყველების ნაწილი
- კილო
- რეგისტრი
- ოფიციალური/წერილობითი
ახსნა
რას წარმოადგენს: სუბიექტური მოდალური ზმნები გამოხატავს მოსაუბრის დამოკიდებულებას და არა ობიექტურ შესაძლებლობას თუ ვალდებულებას: ან დარწმუნებულობის ხარისხს (ეპისტემური), ან განცხადების წყაროს მიწერას (რეპორტატიული).
ორი ფუნქცია:
- ეპისტემური (ალბათობა): muss/müsste (თითქმის ცალსახა) > dürfte (სავარაუდო) > könnte/kann (შესაძლებელი) > mag (დათმობითი). მაგალითი: Sie müsste längst angekommen sein. (ის, ალბათ, დიდი ხანია ჩამოსულია.)
- რეპორტატიული (განცხადების წყარო): sollen = ამას მესამე პირი ამტკიცებს, ხშირად ჭორის სახით: Das Medikament soll helfen. (ამბობენ, რომ წამალი ეხმარება.) wollen = ეს სუბიექტს თავად მიაწერია საკუთარ თავზე, ხშირად ეჭვქვეშ დაყენებული: Er will nichts gewusst haben. (ის ამტკიცებს, რომ არაფერი იცოდა.)
მაგალითები:
- Der lange verschollene Forscher soll in einem Dorf gesehen worden sein. - ამბობენ, რომ დიდი ხნის დაკარგული მკვლევარი სოფელში დაინახეს.
- Das dürfte stimmen. - ეს, სავარაუდოდ, სწორია.
- Der Zeuge will alles gesehen haben. - მოწმე ამტკიცებს, რომ ყველაფერი ნახა.
გავრცელებული შეცდომები: გაარჩიე sollen (სხვები ამტკიცებენ) wollen-ისგან (თავად სუბიექტის, ეჭვქვეშ დაყენებული, საკუთარი განცხადება). ნუ აურევ სუბიექტურ muss-ს (ლოგიკური დასკვნა: აუცილებლად ასეა) ობიექტურ muss-თან (ვალდებულება: მან უნდა გააკეთოს). წარსულში გამოიყენება haben/sein + Partizip II + Modal-Infinitiv.
სუბიექტური მოდალური ზმნები (მეტყველების მდგომარეობა)-ის შესახებ
აქ მოდალური ზმნები არ გამოხატავს ობიექტურ შესაძლებლობას ან ვალდებულებას, არამედ მოსაუბრის დამოკიდებულებას: დარწმუნების ხარისხს ან იმას, ვისგანაც მოდის მტკიცება.
ეპისტემური შკალა: muss/müsste (თითქმის ცალსახა) > dürfte (სავარაუდო) > könnte/kann (შესაძლებელი) > mag (დათმობითი). გადმომცემითი მნიშვნელობა: sollen = სხვისგან მოსმენილი პრეტენზია („Das Medikament soll helfen“); wollen = თავად ქვემდებარის (საეჭვო) პრეტენზია („Er will nichts gewusst haben“).
ყურადღება
„sollen“ ნიშნავს, რომ ამას სხვები ამტკიცებენ (დაუდასტურებელი ცნობა); „wollen“ ნიშნავს, რომ სუბიექტი ამას თავად აცხადებს საკუთარ თავზე (ხშირად საეჭვოდ). არ აურიო სუბიექტური „muss“ (ლოგიკური დასკვნა) ობიექტურ „muss“-თან (ვალდებულება).