Niemieckie zdania względne: der, die, das jako zaimki

Niemiecki zaimek względny bierze swój rodzaj i liczbę od rzeczownika, do którego się odnosi, a swój przypadek od roli, jaką pełni wewnątrz zdania względnego. To cała zasada. Wszystko inne na tej stronie to to samo zdanie pokazane wystarczająco wiele razy, żeby Twoja ręka zaczęła je produkować bez zawahania.

Formy to niemal ten sam rodzajnik określony, który już znasz - der, die, das, den, dem - z czterema wyjątkami wartymi zapamiętania jako blok: celownik liczby mnogiej denen oraz formy dopełniacza dessen (rodzaj męski i nijaki) i deren (rodzaj żeński i liczba mnoga). Jeśli już potrafisz pewnie przypisywać przypadek w zdaniu głównym, zdania względne kosztują Cię jakieś dwadzieścia minut nowej wiedzy. Jeśli przypisywanie przypadka wciąż jest niepewne, napraw to najpierw dzięki przewodnikowi o przypadkach - zaimek względny to po prostu decyzja o przypadku z przecinkiem z przodu.

Tabela i cztery pola, które się różnią

Dwanaście z szesnastu pól jest identycznych z rodzajnikiem określonym. Ćwicz osobno te pogrubione cztery, bo to one odróżniają ucznia na poziomie B1 od A2. denen w szczególności prawie każdy w pierwszym roku mówienia zastępuje przez die.

Zwróć też uwagę na to, czego nie ma w tabeli: welcher / welche / welches. Istnieje, jest gramatycznie poprawne i pojawia się w niemieckim prawniczym i urzędowym. W mowie brzmi sztywno i lekko pompatycznie. Rozpoznawaj je; nie produkuj.

Jedenaście przykładów krok po kroku

Czytaj każdy z nich jako dwa osobne pytania. Pytanie pierwsze: do jakiego rzeczownika się odnoszę i jaki jest jego rodzaj oraz liczba? Pytanie drugie: co zaimek robi we własnym zdaniu - jest podmiotem, dopełnieniem bliższym, dopełnieniem dalszym, posiadaczem czy dopełnieniem przyimka?

1. Der Mann, der dort steht, ist mein Chef. - Mann jest rodzaju męskiego, liczby pojedynczej; zaimek jest podmiotem steht - mianownik.

2. Der Mann, den ich gestern getroffen habe, ist mein Chef. - Ten sam rzeczownik, ale teraz zaimek jest dopełnieniem bliższym czasownika treffen - biernik.

3. Der Mann, dem ich das Buch gegeben habe, arbeitet hier. - Dopełnienie dalsze czasownika geben - celownik.

4. Der Mann, dessen Auto vor der Tür steht, wohnt oben. - Posiadacz - dopełniacz. Zwróć uwagę, że Auto zachowuje swoją pozycję bez rodzajnika, a forma zaimka jest ustalona przez Mann, nie przez Auto.

5. Die Frau, die im Büro arbeitet, heißt Klara. - Rodzaj żeński, podmiot, mianownik.

6. Die Frau, die ich seit Jahren kenne, heißt Klara. - Rodzaj żeński, dopełnienie bliższe, biernik. Identyczna forma, inny powód. Dlatego zasada liczy się bardziej niż kształt.

7. Die Frau, der ich geholfen habe, war sehr dankbar. - helfen rządzi celownikiem, więc zaimek jest celownikiem rodzaju żeńskiego: der. Decyduje czasownik wewnątrz zdania, nie czasownik na zewnątrz. Czasowniki celownikowe warto nauczyć się jako zamkniętą listę w słownictwie.

8. Die Frau, mit der ich gesprochen habe, kommt aus Kiel. - Przyimek jest na pierwszym miejscu i to on rządzi przypadkiem. mit łączy się z celownikiem, więc der.

9. Das Buch, das ich gerade lese, ist ziemlich lang. - Rodzaj nijaki, biernik, a biernik nijaki jest identyczny z mianownikiem nijakim.

10. Die Leute, denen wir vertrauen, sind alle da. - Celownik liczby mnogiej, bo vertrauen łączy się z celownikiem. denen, nigdy die.

11. Die Kinder, deren Eltern arbeiten, essen in der Schule. - Dopełniacz liczby mnogiej.

Jeszcze jedno zdanie, na którym łapie się każdy: Das Mädchen, das neben mir sitzt - rodzaj gramatyczny wygrywa z sensem biologicznym. Mädchen jest rodzaju nijakiego, więc zaimek to das.

Przecinki i czasownik na końcu

Dwie mechaniczne zasady, obie nienegocjowalne:

• Przecinek stawia się przed zaimkiem względnym, a drugi przecinek po zdaniu, jeśli zdanie się dalej ciągnie. Niemieckie przecinki są tu strukturalne, a nie stylistyczne - w przeciwieństwie do angielskiego, nigdy ich nie pomijasz.
• Czasownik odmieniony trafia na samiuteńki koniec zdania względnego. Przedrostki rozdzielne łączą się z powrotem: der Mann, der jeden Morgen um sechs *aufsteht. Z czasownikiem modalnym to on jest ostatni: der Mann, der Deutsch lernen will. W czasie Perfekt ostatni jest czasownik posiłkowy: das Buch, das ich gelesen habe*.

Jeden nieregularny zakątek: czasownik modalny w Perfekcie wywołuje podwójny bezokolicznik, a wtedy czasownik odmieniony przeskakuje do przodu - die Arbeit, die ich *habe machen müssen*. Rzadkie w mowie, częste w piśmie formalnym. Jeśli to ogólnie szyk zdania wciąż Ci się rozjeżdża, przewodnik o szyku zdania jest tu warunkiem wstępnym.

was, wo- i przypadek całego zdania

was zastępuje das jako zaimek względny po ustalonym zestawie wyzwalaczy:

• Nieokreślone zaimki rodzaju nijakiego: alles, nichts, etwas, vieles, weniges, manches - Alles, was du sagst, stimmt. / Es gibt nichts, was mich stört.
• Rzeczownikowo użyte stopnie najwyższe i liczebniki porządkowe rodzaju nijakiego: das Beste, das Einzige, das Erste - Das Einzige, was hilft, ist Schlaf.
• Samo das: Das, was du meinst, verstehe ich nicht.
• Całe poprzedzające zdanie: Er kam zwei Stunden zu spät, was mich wirklich geärgert hat. Tutaj zaimek odnosi się do całego zdarzenia, nie do jednego konkretnego rzeczownika. Angielski robi to samo za pomocą which.

Gdy w grę wchodzi przyimek, a poprzednik jest rzeczą lub całym zdaniem, używasz złożenia z wo- zamiast przyimek + zaimek: Es gibt etwas, worüber wir reden müssen. / Er hat sich entschuldigt, womit ich nicht gerechnet hatte. Przed samogłoską wstawiasz łącznik -r-: worauf, worin, woran, worüber. Łączą się one bezpośrednio z czasownikami, które mają stałe przyimki - reden über, rechnen mit, sich erinnern an - więc ucz się ich jako gotowych zwrotów, do czego właśnie służą kolokacje.

Dla miejsc wo, wohin i woher są w pełni poprawnymi i częstymi alternatywami: die Stadt, wo ich geboren bin jest tak samo dobre jak die Stadt, in der ich geboren bin. Przy nazwach własnych miejsc wo jest często wyborem bardziej naturalnym.

Gdzie to się psuje w praktyce

Prawie nikt nie myli się w tabeli na kartce ćwiczeń i prawie każdy myli się w mowie na szybko. To nie jest brak wiedzy, tylko czas przywołania: musisz trzymać w pamięci rodzaj poprzednika, jednocześnie analizując przypadek wewnątrz zdania, a zanim zrobisz jedno i drugie, rozmowa już poszła dalej.

Lekarstwem nie jest więcej wyjaśnień. Jest nim powtarzanie w rozłożonym czasie, z zaimkiem w pełnym zdaniu i z nagraniem, tak żeby forma pojawiała się szybciej niż analiza. Uczciwe zastrzeżenie: jeśli chcesz wyczerpującego kompendium z każdym przypadkiem szczególnym - korelatem derjenige, der, zdaniami względnymi po zaimkach osobowych, ekstrapozycją w długich zdaniach - drukowana gramatyka, taka jak Hammer's German Grammar and Usage, obejmie teren, na jaki żadna aplikacja się nie zapuści. A jeśli lubisz budować własne materiały, Anki plus dobra książka gramatyczna to całkiem godna szacunku droga, która nie kosztuje nic poza Twoimi wieczorami.

To, co daje Ci aplikacja, to fakt, że harmonogram powtórek i bank zdań już istnieją.

Zrób z tego automatyzm

Zacznij od czterech pogrubionych pól - denen, dessen, deren - i jednego pełnego zdania do każdego z jedenastu wzorców powyżej. To piętnaście fiszek. Powtarzane w rozłożonym harmonogramie, utrwalają się w jakieś trzy tygodnie, a zdania względne przestają być konstrukcją, którą składasz, i stają się czymś, co po prostu słyszysz.

Fiszki z zaimkiem względnym w bibliotece gramatyki mają nagrania native speakerów i przykładowe zdania, znajdują się wewnątrz talii A1-C2 i wracają dokładnie dzień przed tym, zanim zdążysz je zapomnieć. Zobacz cennik - albo po prostu zacznij od czterech form, których nikt inny nie chce się uczyć.